Trettande luke i julekalender 2011 handlar om julefeiring ved fronten under første verdskrig. Tyske, franske og engelske styrkar møtes i vinterkulda for litt champange, julemusikk og kos.

«Christmas pudding of a production tries to satisfy all and ends up pleasing none», skreiv Paul Byrnes i The Sydney Morning Herald då Joyeux Noël hadde premiere i 2005. Byrnes er inne på noko, sjølv om eg ikkje er heilt einig i at dette er ein pudding av ein film.

Joyeux Noël fortel om våpenkvila ved fronten i desember 1914. Hendingane er basert på ei sann historie som involverte rundt 100 000 soldatar. I filmen møter vi tre små troppar, med tyske, engelske og franske soldatar. Eit par hundre menn og berre ein brøkdel av totalen.

For å ta grunnane til at dette ikkje er ein pudding først. Joyeux Noël får fram den grusomme sida ved føsrte verdskrig. Det var i stor grad ein krig som handla om hyppig slakting i fronten. Over fem millionar liv gjekk tapt på slagmarkene. 1 poeng. Delen av filmen som handlar om julekos og sånt gjer eit viktig poeng ut av at folk er like. 1 julepoeng.

Grunnen til at Joyeux Noël er pudding er at den avgrensar hendinga til troppane i filmen. Det blir ikkje snakka om dei andre soldatane som gjorde det same. Vi får servert ei løgn som går på at maks eit par hundre var involvert. 1 minuspoeng for faktafeil. Det heile drar ut og blir for lystbetont til at eg klarar å svelge det som realistisk. Det handlar om premissane filmen lagar for seg sjølv. Filmen kunne ha vore forutan det romantiske innslaget. 0.5 minuspoeng.

Poeng, julepoeng om minuspoeng blir cirka 6 på ein skala frå 1 til 10. Eg blir aldri frelst, men annerkjenner at Joyeux Noël forsøker å røre.

Tiande luke i julekalender 2011 er nok ein TV-spesial med The Muppets, denne gongen frå 1979. Spesialen samlar seg rundt musikaren John Denver og eit utval julesongar han framfører i lag med The Muppets.

Blant julemusikk er John Denver and the Muppets: A Christmas Together ein av favorittplatene mine med julemusikk. Forventingane til denne TV-spesialen var urealistisk høge og den potensielle fallhøgda stor. Grunnen til at eg innleiar med desse opplysningane er nettopp at spesialen krasja fullstendig og enda opp med å bli eit traurig skode.

John Denver and the Muppets: A Christmas Together blei sendt på TV, men har aldri blitt lansert som video. Opptaket som sirkulerer er heilt greitt, men langt frå topp på lyd og bilde. På ein måte var dette ubetydeleg, for ønske om å sjå framføringar av favorittjulesongane mine var høgt nok. Men så viste det seg at det er andre versjonar av songane i TV-spesialen enn på musikkalbumet, og at desse var bleike i forhold. Programmet heng ikkje i hop på godt vis, og John Denver passar nok betre på plate enn på TV-skjermen.

Luke nr. 8. Ei juleforteljing av Charles Dickens har blitt framstilt i tallause variantar, det skulle berre mangle at ikkje dei Jim Henson-skapte tøydokkene skulle få sin eigen.

Muppets har for vane å få ein til å hygge seg, og det er ingen veg utan her heller, sjølv om nok «The Muppet Christmas Carol» er prega av at historien er litt trist veit ein at det vil gå bra til slutt.

Stemninga er til å ta på i den mørke og snørike juleforteljinga. Som gamle og gretne Scrooge har me den formidable Michael Caine. Scrooge mislikar både dei glade menneska og sløsinga som skjer rundt juletider i so stor grad at det påverkar dei rundt han til det verre. Ei natt får han besøk av tre spøkelse som viser innverknaden han har hatt, har og vil komme til ha – viss han ikkje forandrar seg.

Muppets åleine har vore grunnen til at eg har sett denne tidlegare, men utan det klassiske verket til Charles Dickens kunne fort dokkene rota seg vekk i snøen. Dei er ein fryd å ha med å gjere når det er i strikt regi, men kan lett sjangle som ein akevittfull julenisse viss manuset har opning for å gå inn i mellom anna den usikre karakteren til Kermit.

So det du har her er altså det beste frå to verdenar, Muppets i sitt ess og ei kjekk – og langt i frå fjern – tolking av ei klassisk juleforteljing. Eit nydeleg teknisk arbeide er nok med på å skape akkurat den kulda her og varmen der som skal til for at karakterane fell på plass i miljøet, og at du vidare får nettopp kjenne dei på kroppen og då skapar ei interesse for å følgje med på dei ut filmen.

Steve Buscemi er den frekke og utnyttande journalisten som får jobben å intervjue skodespelarstjerna spela av Sienna Miller. I filmen som Buscemi sjølv står som filmskapar bak får du ei dialogdriven handling som i stor grad føregår i karakteren til Miller si leilegheit. Den utspekulerte og mørke naturen til desse to karakterane, som i blant snik seg til overflata, resulterer i ein herleg, i blant rørande, i blant skremmande, dans av ein film. Du kan ikkje anna enn elske å hate både Buscemi og Miller i dette, som er den type film som viser det egoistiske, naturstyrte menneske under press.

Med verken eit hat- eller elskforhold til Adam Sandler håpa eg på det beste i denne tilbake til 1980-talskomedien. Tittelen gir tydelege hint til musikk, og det er her filmen scorar flest poeng. Ei blanding mellom kjent og mindre kjent, men dog fengande popmusikk live og på lydsporet er det som styrer humøret her. Personar og problem blir platte og filmen treff aldri godt i jakta etter sympati for hovudrollane. Så er den heller aldri veldig dårleg, men berre keisam innimellom ein del humoristiske innslag som fungerer tilfredsstillande nok. Kunne gjort seg om Barrymore ikkje var så fordømt ordinær.

Djay er pimp i livskrise, som ein dag tek seg betalt i form av eit keyboard gjennom narkohandelen han har på si. Ein gammal draum som rapper stig til overflata og Djay byrjar lage musikk. Craig Brewer har klart å portrettere sørstatsforhold under par og lage ein dramakomedie oppå dette. «Hustle & Flow» inspirasjonen utan å bli for søt. Delar av filmen ligg i slitne detaljar og hard kvardag, så den vinn på å styre unna glamor, men også unna depresjon. Terrence Howard ER Djay og har følgje av eit solid ensemble. Eg blir like glad i denne som forrige gong.

Det er ein morosam idé å gjere narr av dei mange og like musikalske biografiane frå seinare år, men det burde ha blitt gjort på ein meir sofistikert måte enn som så. «Walk Hard» grensar i blant mot movie-franchisen (Scary, mfl.) på billege poeng, og eg forventar meir av Kasdan/Apatow. Samtidig reddar kjente ansikt, John C. Reilly gjer ein god jobb med rollen han har fått tildelt, og morosame musikknummer filmen. Extended edition er i lengste laget, men utviklinga i karriera til Cox og variasjonen av filminspirasjon driv det greitt nok framover. Skulle likevel ønske eg såg standardversjonen.

Ultrakonservative Bomont er helvete på jord for ungdommen. Kevin Bacon hamnar her. I rollen som den moderne rebellen med formål viser han seg dyktig med dansesko på og som myndig ungdomsstemme mot eit system gått for langt. Motstandaren John Lithgow gjer ei knallsterk rolle som usympatisk pastor. Filmen teiknar eit skummelt eksempel på overbeskyttande foreldre i eit kristenkonservativt samfunn. Ved sidan av å engasjere er det ein underhaldande ungdomsfilm, med lystige tonar, lette trinn og eit tungt «traktor-pyse-ut-løp», igjen ein Dean-referanse til ungdomsrebellen. «Footloose» var ei positiv overrasking både på behandling av tema og godt skodespel.

«The Red Shoes» hadde ingen skodespelarar eg var kjent med, er laga av to menn (Powell og Pressburger) som eg har sett ein knapp film av tidlegare, og skulle handle om eit relativt uutforska tema, ballett.

Den første av dei ni filmane i DVD-boksen «The Powell & Pressburger Collection» (det finst fleire variantar) eg såg var «A Matter of Life and Death», ein på mange måtar fin film som eg likevel ikkje klarte å engasjere meg i det store for. «The Red Shoes» blir såleis den første i samlinga som gir meg eit verkeleg ønske om å utforske samarbeidet mellom Powell og Pressburger vidare.

Her handlar det altså om ballett. Moira Shearer spelar ballerinaen og Marius Goring komponisten som ca. samtidig blir teke inn i varmen hjå den store ballettimpressarioen Lermontov (spela av Anton Walbrook). Dei møter stor suksess og som publikum får me oppleve store mengder av dansinga og musikken som skal vere årsakene til denne. «The Red Shoes» er såleis ein svært rik film på inntrykk, der ideen omkring suksessen ikkje blir tatt for gitt, snarare delt. For å ikkje gjere dette for sært har hovudstykket me ser mest i frå blitt basert på eit eventyr av Hans Chr. Andersen, eit folkeleg val.

Det eg gledar meg mest over ved denne er fantastisk skodespel, Anton Walbrook viser mange sider ved den strenge Boris Lermontov og Moira Shearer har føter av fjær og ansikt som ein sukkerklump. At filmen sitt visuelle fargesterke uttrykk er til å bite i kan eg heller ikkje nekte for, dette går sant saman med, skal eg sei oversminka, skodespelaransikt.

Med «O Brother, Where Art Thou?» bak meg er eg ajour med eit prosjekt eg har hatt i bakhovudet i lengre tid no, nemleg alle Coenbrødre-filmane. Grunnen er enkel, dei eg hadde sett allereie før innspurten som bestod av fire filmar for tre dagar sidan, var gode og gav meg lyst til å sjå resten som var blant dei mest rosa i filmografien deira.

«O Brother, Where Art Thou?» er basert på sjølvaste Odysseen av Homer, ei historie eg aldri har lese originalen til, men fått fortalt i eigne versjonar både via Donald Pocket og anna nok til at eg kjenner til grunntrekka. Her handlar det om tre fengselsfuglar på flukt i Coens favorittmiljø, ein stad i sørstatane, spelt av George Clooney, John Turturro og Tim Blake Nelson. Den litt komiske flukta deira er krydra av eventyrlege møter og spirituell musikk og resultatet blir ein spelefilm av det fullkomne slaget.

Definitivt ein av Coens betre filmar. Frå før av var det vanskeleg nok å skilje ut ein favoritt i filmografien, det blei ikkje lettare no.