All Quiet on the Western Front (1930)
mandag, november 16th, 2009
«All Quiet on the Western Front» er ei sterk og ikkje minst storslått krigsforteljing og kampskildring av først verdskrig, der over 20 millionar mista livet i løpet av fire år ved ein front som aldri forflytta seg. «All Quiet on the Western Front» får fram nettopp dette som gjer krigen så mykje meir meiningslaus enn krigar generelt er. Sei meg gjerne i mot viss du har ei anna oppfatning av krigar. Sidan det sjeldan skjer meir enn ei stadig nedgraving av karakterane i håpløyse blir diverre òg filmen litt for lang og keisam i forma med 2.5 time på seg.
I brakke nummer fire, i ein fangeleir i Tyskland, er det 75 krigsfangar som lever under relativt dårlege forhold. Dei prøver i blant å rømme, men det viser seg at fangeleirsjefen alltid får med seg kva som er i ferd med å skje. «Stalag 17» er ein krigsfilm med humor, av det gode slaget, stødig regissert av Billy Wilder. Det er ein film om kameratslege band og den mørke sida bak det å ikkje passe inn i eit miljø prega av misnøye og sjalusi. Denne flotte blandinga av tema gjer seg godt i krigsfilmsamanheng, og «Stalag 17» viser dette godt.
Med sine tre timar kan «Judgment at Nuremberg» skremme som rettsdrama. Tre timar betyr derimot at Stanley Kramer har kunne gå i djupna og forme filmen slik at det ikkje blir eit hastverk mellom korte argument og så ein felt dom. «Judgment at Nuremberg» blir godt nettopp fordi den kan bruke tida på å bygge seg opp og krype under huda. At både den tyske og amerikanske advokaten får sagt sitt, at ingen blir favoriserte, trass i klientane sine, og at alle spørsmåla rundt behandling av brotsverk gjort av enkeltmenneske i krigssamanheng kjem fram, gjer dette til utruleg god film.
Som fan av både Zooey Deschanel og søte, rare, romantiske komediar som ikkje berre handlar om å vere ein romantisk komedie, var «(500) Days of Summer» ei sann glede. Den stadige hoppinga i tid gir mange avbrekk som får deg til å tenke litt i retning av korleis ting har skjedd og vil skje. Å tenke dit hen i ein romantisk komedie skjer ikkje ofte, og sjølv om «(500) Days of Summer» fortalt kronologisk ikkje ville ha blitt all verdens for handlingsforløpet, er det meir enn nok av hjarte og karakterdjupn til at dette uansett elles er ein god film.
Det er vanskeleg å ikkje like Billy Wilder, med sine gode filmar som «Some Like It Hot», «The Apartment» og mange fleire. «Witness for the Procecution» er ingen unntak og går lett inn i varmen som ein av dei verkeleg gode, gamle rettssakfilmane, forsåvidt den andre berre dette året. Charles Laughton er eit namn eg for alvor har lagt på minne, ein mann som gjer den briljante advokaten Wilfrid Robarts. Komikken rundt helsa hans er berre ein av fleire ting som gir filmen ekstra dimensjonar og får den til å utmerke seg. Agatha Christie gir også enkelte forventingar til oppbygginga.
Etter forrige møte med David Lean, i form av «Brief Encounter», hadde eg ikkje dei høgaste forventingane til «Great Expectations». Men denne adapsjonen av romanen til Charles Dickens blei til ei betre filmoppleving. Ei nokolunde lik kjensle som dukkar opp når eg ser (dei gode filmversjonane av) «A Christmas Carol» kom til overflata her, og eg blei som arbeidsklasseguten i filmen sugd inn i ei rikare verd. Reint bortsett frå ein slutt som betyr lite er ingenting forhasta, filmen lukkast med ei oppstykkja historie og mistar aldri fokus på den sentrale karakteren i utforskingane i fleire tidsrom og ulike kjennskap.
Den nyaste frå Pixar var ein fin film, som ikkje innfridde heilt. Deler av ei god kinooppleving forsvann i eit hav av småsurr frå neste generasjon med djevelungdommar. Det som kan skuldast på filmen var den meiningslause 3D-en som heller resulterte i eit plastikkmonster i trynet og smalare widescreen, meir enn glede. Mitt første møte med 3D-kino skuffa litt. Men den vaksne tonen og at filmen til tider var hysterisk skygga over eit par for mange sløve bitar. Ein trist og urettferdig start danna eit godt grunnlag. Vippekarakter til denne strebaren etter perfeksjon, men Pixar har litt igjen.
«The Lost Weekend» blir like fullt ei historie om alkoholen som mannen bak flaska, Birnam (Milland). Dette utdraget frå livet hans, denne romankarakteren Billy Wilder har levandegjort, blir ei handling i nuet både i forma og med tanke på at det alltid er nuet som gjeld for Birnam. «The Lost Weekend» fungerar på så mange plan, det er ei tragisk historie, men den er ikkje trist. Med gode karakterar som du ikkje vil like på grunn av eigenskapane. Med god dialog og rabling du har høyrt tusen gonger før. Her er det meste og det beste i ein god miksture.
Matthew Broderick passar godt som den vesle pysa som ufrivillig blir påkledd helterollen etter ei slag under den amerikanske borgarkrigen. Når nordstatane planlegg å starte ei afroamerikansk avdeling ser han si plikt å fylle litt ekte helt i soldatstøvlane. «Glory» er ein moderne, historisk storfilm, og det ein god ein. Den er verken særleg overraskande eller, utan å legge dempar på innhaldet, særleg sjokkerande. Den står ikkje fram som ei sterk stemme i rasediskrimingeringsdebatt, men er ein solid borgarkrigfilm, med godfølelse, sterke rollefigurar, flotte krigsscener og ei fin skildring av forholda. Pluss den er lett å leve seg inn i.
Buster Keaton er delvis kinomaskinist og delvis detektiv i denne 45 minuttar korte saken. «Sherlock Jr.» byr på nokre minneverdige slapsticksekvensar og viser ein Buster Keaton i toppform. Mannen har ingen bowlerhatt og bart, men er heilt der oppe i lag med Chaplin. At denne filmen er 85 år betyr ingen ting, humoren er tidlaus. Det einaste som ikkje strekker til er nokre få deler av filmen som dreg litt ut, og får 45 minuttar til å virke lenge, men sett «Sherlock Jr.» i heilheit betyr det lite. Denne er i lag med «The General» ein apetittvekkar inn til Keatonverda.