IMDb: 7.7/10 (12 votes)

Hartvig Riibe har invitert Joakim Bris på besøk for å overraske si kjære Ester. Mora til Hartvig, Margrethe, verkar ikkje vidare begeistra for Ester, og set ikkje større pris på vennene til Hartvig, som òg involverer slabbedasken Preben. Dette blir forsterka når Joakim dukkar opp. Søstra til Hartvig, Wenche, har ei fortid med Joakim frå ein ferie i Paris. Og skulle ikkje dette vere forvirrande nok, vil iallfall rollefigurane skape liv og røre.

Livet «pÃ¥ solsiden» er ikkje rein idyll, men nære, det er meir eit «lystspill» enn eit drama nÃ¥r det kjem til forviklingane. Skodespelet er teatralsk, ingen overrasking dÃ¥ filmen er basert pÃ¥ eit teaterstykke. Dette blir eit verkemiddel som tek brodden av dei dramatiske sekvensane, og fÃ¥r fram komedien. Likevel blir dette ein fin film om kjærleik, og det fungerer godt med komedie dÃ¥ den stort sett er drive av dialog.

Det tek aldri av, men blir aldri keisamt. Edith og Otto Carlmar har laga nok ein solid film med På Solsiden, men eg ventar framleis på å sjå filmen som vil vippe meg av stolen, då seks av seks av ti titlar i filmografien til Edith Carlmar som regissør gjenstår.

IMDb: 6.2/10 (37 votes)

Jacob (Maurstad) kjem heim etter mange år i utlandet som sjømann. Ein lege har anbefalt han å reise heim igjen, og snakke ut med faren om eit anstrengt forhold desse i mellom, som kan ha ført til at Jacob reiste til utlandet i første omgang.

Heime i Noreg prioriterer han tida annleis, han skaffar seg heller ein hybel, seier ikkje frå at han er komme heim. Og møter også ei ung, pen jente som heiter Line, før familie legg merke til at han er i Oslo. Me følgjer Jacob, ein person som har personlege problem, og Line, over ein sommar.

Filmen har god musikk, og er veldig god på å skape stemning. Dette og handlinga kombinert gjorde at eg følte det var eldre, fransk film eg såg. Litt som i det eg har sett av tidleg Godard, er det ein person utan særleg mål og meining som driftar rundt, møter på andre unge menneske, innleiar eit forhold, og elles vankar litt rundt, som om han ikkje høyrer heime nokon spesiell stad.

Skodespelet er kanskje ikkje heilt topp, men for Ã¥ kunne ha glede av mange, norske filmar, bør ein kunne sjÃ¥ forbi litt pÃ¥ dette omrÃ¥de. Det er ein anna stil, ei anna tid, og difor kan det vere annleis enn me forventar i dag. Det er nokre dialogar i filmen som er meir av typen «eg har sagt mitt, no sluttar eg Ã¥ snakke fordi du skal avbryte meg», enn ein skikkeleg samtale. Men pÃ¥ andre omrÃ¥de gÃ¥r bÃ¥de Toralv Maurstad og Margarete Robsahm godt inn i rollane sine, og Henki Kolstad er truverdig som ein sleip og innpÃ¥sliten hybelvert.

Line er ein god, eldre norsk film, om ein er interessert i norsk film, og filmar som handlar meir om personar enn kva som skjer rundt dei.

IMDb: 7.0/10 (140 votes)

En håndfull tid vann Amandaprisen for beste norske spelefilm og beste norske, kvinnelege skodespelar, då den kom i 1989. Med Espen Skjønberg, Nicolay Lange-Nielsen og Camilla Strøm-Henriksen i hovudrollane, og eit halvt dusin kjente norske skodespelarar i bi-rollar, var En håndfull tid utan tvil ein stor tittel i samtida.

Ikkje overraskande handlar dette om tid. Skjønberg spelar gamle Martin, som er byrja å bli tullete, og både i draumar og vaken tilstand minnast ungdomskjærasten Anna, og turen dei tok i lag over fjellet til Vestlandet. Stemmene til Anna i hovudet hans, og ei nekting for at ho er død, får han til å rømme gamleheim og sjukehus, og reise på eiga han mot Vestlandet, nok ein gong.

En håndfull tid er eit flott kjærleiksdrama som knyter to historier med minst femti års mellomrom flott og tydeleg saman. Den kvir seg ikkje for å ta opp seriøse tema, som fødsel, alderdom, og ikkje minst død, på utbroderande vis, gjerne grafisk. Nettopp det å vere så rett fram, er litt uvant, og filmen er nok modigare enn fleire nyare norske filmar, sånn sett.

Eg veit ikkje om eg likar filmen på grunn av at den gjer ei uproblematisk bruk av element eg har blitt for van med å ikkje sjå på film, mellom anna fødslar, eller om dette stel for mykje av fokuset. Filmen er ikkje heilt topp, dette har med den langsame rytmen å gjere, som ikkje går heilt i lag med stemninga deler av filmen prøver å setje meg i. Dette er vel det største minuset, at eg ikkje lev meg godt nok inn i dette til at alvoret set ein støkk i meg.

IMDb: 7.5/10 (572 votes)

Henrik Larsen (Gard B. Eidsvold) reiser etter eit mislykka frieri frå varme Oslo til kalde Grønland der han skal drive jakt for eit fangstkompani. I lag med to andre skal han halde til på eit isolert område i eit år.

Folka han møter er som staden kalde ytterpunkt i samfunnet, Randbæk, Stellan Skarsgård i ein av hans beste rollar og Holm, Bjørn Sundquist, er like forskjellige frå kvarandre som frå Larsen, men i den ugjestmilde naturen er dei alle avhengig av kvarandre.

«Kjærlighetens kjøtere» er ei brutal psykologisk og fysisk historie, der natur og kultur ligg på frysepunktet og avstanden til galskap store delar av filmen ligg og vippar på 0. Nokre lyspunkt gir håp utover og ei tydeleg karakterutvikling, først og fremst med Larsen, gjer at ein aldri blir for komfortabel med å forstå handlingan undervegs.

Eg hadde høyrt mykje bra om «Kjærlighetens kjøtere», men blei tatt litt på senga over kor komplett denne føles, kor godt den brukar tida og held seg sjølv i live over 2 timar, utan å faktisk ha så mykje anna enn forholdet mellom tre vidt forskjellige menn langt unna allfarveg å styre med.

IMDb: 7.0/10 (41 votes)

Edith Carlmar sin regidebut skapte oppstyr, det er ikkje ofte ein høyrer om attentatforsøk i forbindelse med kinopremiar, men det var faktisk det som skjedde når «Døden er et kjærtegn» blei vist på Colosseum i 1949, Edith Carlmar blei trua med å bli skoten. I Kristiansand blei filmen i heile tatt nekta vising, noko som aldri ville ha skjedd i dag då den dengong så mykje omtala «skandalen» verken inneholdt nakenheit eller stygge ord, såvidt eg forstår ville nok flesteparten i dag vore knekkande likegyldig ovafor det «kontroversielle» temaet.

«Døden er et kjærtegn» er ei filmatisering av ein Arve Moen roman om ei sann kjærleikstragedie frÃ¥ 1930-talet. Ein forlova ung mann og ei gift eldre kvinne finn tonen og meir til og knyter eigne bÃ¥nd, sÃ¥ blir det knute pÃ¥ trÃ¥den, dei finn ut at dei er altfor forskjellige, unge Erik er arbeidsklasse og eldre Sonja er middelklasse. Det stÃ¥r sÃ¥ godt bak pÃ¥ omslaget til filmen: «… et klasseskille man ikke bar kan hoppe bukk over».

Norsk film på denne tiden kan verke litt stiv i dialogen og denslags, slik var no eingong stilen, eg synst det gjer seg godt og blir litt av gleden med å gå så lang tilbake i tid, eg forventa noko annleis enn dagens og får det servert. Oppstyret filmen skapte gjer at eg ser litt annleis på filmen, hadde eg ikkje visst ein ting så hadde det ikkje vore så altfor drøyt, ikkje at det er det elles heller, men du ser kanskje poenget mitt?

Når alt kjem til alt handlar det om å like eller ikkje like filmen, og eg likte den forsåvidt litt. Eg satte pris på den brutale framdrifta, enkelt og effektivt utført, ingen nøling her. Eg likar også tanken om at denne snodde seg rundt sensuren og satte ein støkk med tematikken.

IMDb: 7.1/10 (48 votes)

Den siste av i alt ti filmar ekteparet Edith og Otto Carlmar laga, Edith var forresten den første norske kvinnelege regissøren, omhandlar eit ungt kjærestepar som reiser frå byen og foreldrer og slår seg ned i ein fråflytta gammal husmannsplass.

Når «Ung flukt» kom skapte den mykje oppstyr og blei tilogmed debattert i Stortinget grunna ei nakenbadande Liv Ullmann, som forøvrig hadde sin første hovudrolle med denne filmen. Ho spelar den unge jenta Gerd, ei uskikkeleg jente som har blitt i lag med den meir skikka og oppdratte Anders (Atle Merton).

Tittelen teke i betrakning er ein passande beskrivelse på filmen, det handlar for Anders og Gerd å vere på flukt samtidig som det delvis kan stå for Gerd sitt stadige forsøk på å flykte frå dei trygge omgivelsane ho eigentleg får etablert rundt seg.

Etter ei stund på husmannsplassen dukkar også ein karakter ved namn Bendik opp, spelt av Rolf Søder, han bryt idyllen med sin mandige sjarm som Gerd bit lett på og gjer Anders noko ukomfortabel og irritert. Samtidig er det foreldra sitt styr med å få ungdommen heim igjen.

«Ung flukt» er god på at den går utanom A4-tråkket og ikkje køyrer stereotypane i verken foreldre eller straffangen Bendik fullt ut, men overlet mykje til Anders og Gerd å finne ut av. Det er ei smått romantisk skildring med realiteten som stadig ligg og knugar under overflata.

Eg vil heller ikkje skryte for mykje av filmen, enkelte ting blir teke litt for lett på etter min smak, samtidig som andre mindre problem elegant blir via akkurat så liten plass som dei bør. Oppsummert hamnar dette godt over middels, utan å krype for høgt på skalaen heller.

IMDb: 8.1/10 (478 votes)

29. mars 1943 kom Jan Baalsrud i lag med elleve andre om bord på fiskeskøyta «Bratholm» til Toftefjord i Troms. 1. juni same året kryssa han med hjelp grensa til Sverige, ingen av kameratane som starta reisa frå Shetland over 2 månader tidlegare var med.

Filmen «Ni liv» er basert på boka «We die alone» av David Howarth, denne er nok mest kjent som «Ni liv» i norskoversatt utgåve og er tross alt ei norsk historie, men då altså skildra av ein britisk historikar og forfattar, som interessant nok har skrive meir om Noreg i ettertid av den episke uthaldanheitshistoria som «Ni liv» er.

Skal eg beskrive dette som ein bestemt type film freistar det mest å sette den i eventyrsjangeren, av amerikanske adventure, me har ein protagonist med eit mål for ei handling som brått blir hindra og han må sette seg eit nytt mål, reisa mot dette målet er senteret for filmen og undervegs møter han på nok av hindringar av den skikkeleg seriøse varianten, til tider så tyngande at eit realistisk mål om å nå fram i live kjennes håplaust.

At eg let meg fascinere av norsk motstandsrøyrsle vil eg få fram, for nokre år sidan las eg boka og den stod framleis sterkt i minne før eg såg filmen no nyleg. Det var difor ei stor glede å sjå at «Ni liv» blir fortalt med like stor dramatikk gjennom levande bilder som ord i ei bok, historia er tydeleg og godt fortalt og filmen kan såleis opplevast på ein god måte uavhengig om du har lese boka eller ikkje. Sjølvsagt står det ikkje meg i mot å anbefale boka først som sist, den har det med å lime seg fast i hendene dine til du er ferdig med ho. Men her handlar det altså om filmen, som skal ha skryt for måte den har klart å framheve den viktige historien om Jan Baalsrud framfor alt, dei hindringane han møtte og det motet han og hjelparane undervegs viste.

IMDb: 5.4/10 (11 votes)

Filmfortellingen «Skadeskutt» er et viktig bidrag til den vrangforestillingen som nok hersket i 1950-tallets samtid om sinnsyke, de asylopphold som måtte foreligge og menneskers uvitenhet i forhold til behandlingen av den såkalt helbredede. I sitt verk som en oppdiktet fortelling har «Skadeskutt» først og fremst et formål, her skal vi som dumme, dumme seere læres opp til å forstå hvor viktig det er å behandle de sinnsyke med varsomme hender uten å nedverdige dem.

I en av filmens sentrale roller finner vi arkitekt Wang, i dagligtale kalles han etter sitt fornavn Einar, som i de dramatiske åpningsminuttene forsøker å ta sitt liv. Einar, jeg tør kalle han dette ettersom vi får et meget personlig forhold til han etter hvert, blir lagt inn på et asyl hvor han skal få behandling. Else ved hans side er en tålmodig kone, hvis aldri gir opp håpet om å fa tilbake sin Einar i den tilstaden han engang var.

Det er den sterke moralen som driver «Skadeskutt», og hvordan skal det nå gå med arkitekt Einar «sinnsyk» Wang? Fortellerteknikken er tradisjonell med en introduksjon og en avslutning ved en doktor fra institusjonen der Einar hviler av seg galskapen, doktoren formidler den sterke budskapen og er oss tydelig overlegen med sine fagkunnskaper, noe han heller ikke legger skjul på. I mellom byrjing og slutt følger vi bokstavelig talt Einar fra byrjinga av galskapen til slutten.

Etter filmfortellingens slutt sitter jeg igjen med ny ervervet viten om den viktige rollen asylet har, om de ukontrollerbare ånder som hersker i et sinnsykt sinn og en stor respekt for de som forsøker å hjelpe, både profesjonelle og pårørende. Jeg føler nok også en avsky, om enn jeg vet at de ikke kan noe for sine holdninger, til de som fryser ute ferdig behandlede asylklienter.

IMDb: 5.0/10 (5 votes)

Rasmus er fyrvoktar og held til åleine eit stykke utanfor sivilisasjonen. Ein dag driv det ein båt inn i bukta og i den ligg det ei pen, ung kvinne.

«Rasmus, for et latterlig navn!»

Kvinna ombord i båten er Nina. Nina har røymt frå ein kvileheim og er ettersøkt av både ektemann og politi. Ramus let mot sin vilje overtalast til å la Nina vere over natta, og før han får sukk for seg let han overtalast igjen. Kjenslene bryggast opp før han får kontroll over dei.

«Jeg har så lett for å bli glad i noen, men du må ikke bli for glad i meg.»

Utan å ha sett nok Ingmar Bergman til å verken stadfeste eller avkrefte det fekk eg høyre at denne innehar likskapar til bergmansk film. På overflata er øya på høgsommaren ein svært idyllisk stad som heilt fortreffarleg er fanga på film av ein dyktig fotograf, under overflata ulmar det av mørkare og meir innvikla personlegheiter som gjer dette meir enn til ein lett sommarflørt.

Skodespelarmessig har eg ingenting nemneverdig å utsette på denne, dialogen er stort sett av det stivare, formelle slaget, men det er ein tidssak (norsk film, 1950-talet) som er ganske lett å komme over og som eg fort finn ut at passar utmerka til skodespelet karakterane driv for kvarandre, då spesielt Nina ovafor Rasmus. Eg lærer meg altså å sette pris på dette etter kvart.

At «Høysommer» ved eit par plassar kan kjennast litt for lang er det einaste eg blir brydd av, elles er den ein fin film.

IMDb: 5.0/10 (31 votes)

Sjelden har norsk byungdom på 1950-talet blitt så frisk portrettert som i Oddvar Bull Tuhus tidlege 1980-talsfilm «1958». Med sex, alkohol og ikkje minst rock («dere rockepøbler!») som tema er det duka for eit norsk nostalgikalas på mange måtar.

I vennegjengen som bestÃ¥r av Arne, Morten, Hanser’n, Eddie, Knut, Doffen, Jan og jentene Tove og Beate er dagane prega av Ã¥ vere skulelei, rockeinteressert og det Ã¥ bli i lag. Meir enn noko anna er det venneforholda som utgjer filmen. I forsøk pÃ¥ Ã¥ samanlikne dette med ein enkelt kjent amerikansk film streifa tankane innom bÃ¥de «Grease» pÃ¥ grunn av den skildra tidsepoken og at desse kom ut med berre to Ã¥rs mellomrom, typen Marlon Brando film ala «The Wild One» pga. tøffe gutta og motorsyklar og igjen tidsepoken, før eg hamna pÃ¥ tanken om at dette mest av alt er i Ã¥nden av «American Grafitti» i skildringa av ungdom som eigentleg ikkje gjer noko anna enn Ã¥ fÃ¥r tida til Ã¥ gÃ¥. No skal det for nemnast at «1958» pÃ¥ langt nær nÃ¥r opp til «American Grafitti».

Då eg stod på universitetsbiblioteket for å sjå gjennom kva norske filmar dei hadde til utlåns dukka det opp ein likesinna (og sikkert langt meir) filminteressert enn meg som kunne anbefale «1958» på grunnlag av at den er teit morosam. I hans krets var den ein hit på vorspiel, så allereie same kvelden sat eg heime med DVD-en og våga meg i gong utan alkohol innanbords og kan skrive under på at denne har sine festlege stunder også i edru tilstand. Her er det snakk om på det beste gjennomsnittleg god film, med nok av morosamt dårlege sekvensar som med jamne mellomrom gir solide latterkuler. Enkelte av karakterane er til tider svært patetiske i forsøket på å vere tøffe, spesielt kvisetrynet Doffen som forutan å aldri få seg dame går rundt og seier «tøft» mens han gir tommel opp og er verdens kulaste, «no problem»! At ingen kan spele er på langt nær noko problem, det kan sjåast på som ein fordel då fokuset blir trukke frå mykje anna som er teit og dårleg.

Uansett kor dårleg den måtte vere i fråplukka tilstand synst eg «1958» til tider er eit interessant skue, det er ein viss dynamikk i gruppa og sjølv om problema ungdommen støyter på er relativt banalt framstilte så er denne 1980-tals produserte varianten av året 1958 av den tidslause typen, bortsett frå eit par grusomme hårsveisar og anna småtteri er det lite som hadde trengt å bli forandra for at dette skulle ha vore om året 1990. Sett bort i frå regi, klypping, det tekniske, skodespelarprestasjonar og litt slikt så funka dette i grunn heilt midt på treet, mest takka vere at det er ein lett og per i dag morosam film. Ikkje nødvendigvis den første norske filmen du behøver å hoppe på, men for all den heller ikkje den siste.