IMDb: 7.8/10 (4,441 votes)

Sidney Lumet er tilbake med nok ein film, femti år etter sin første (det kan jo nemnast at han allereie då hadde tent nokre år i tv-tenesta), og det er kjekt å sjå at det er ein god film denne gongen.

Etter ein litt sjokkerande start, ikkje pÃ¥ grunn av at sexy Marisa Tomei og mindre sexy Philip Seymour Hoffman opnar midt i den heftigaste sexakta, denslags er jo blitt vanleg nok i spelefilmar, men fordi Lumet torer Ã¥ gjere sÃ¥ mykje ut av denne scena i minuttane som etterkvart har blitt veldig dyrebare for Ã¥ etablere mest mogleg av filmens vidare framdrift, fÃ¥r me vite at dette skal handle om eit ran. To brødre, spelt av Hoffman og Ethan Hawke, gÃ¥r saman om Ã¥ planlegge ranet pÃ¥ ein forstads gullsmedbutikk, begge treng pengar og «the mom and pop operation» blir ein enkel utveg for problema. SÃ¥ gÃ¥r sjølvsagt ting pÃ¥ skeive.

NÃ¥r ting gÃ¥r feil i ransfilmar gÃ¥r dei som regel ganske feil, før dei ev. sluttar pÃ¥ Hollywoodvis og alle er glade. «Before the Devil…» er ingen glamorøs heistfilm, men set heller ikkje utover stupet med ein gong, for rett som det er hoppar me tilbake i tid, «Memento»-style. Tre personar ber bitane av trÃ¥dar som stadig kryssast i tida rundt ranet, brødrene og faren (Albert Finney) kan ha ein samtale ved eit tidspunkt som dukkar opp igjen nÃ¥r me følger ein av dei andre karakterane. Repetisjon pÃ¥ film kan vere kjedeleg, om det ikkje er utført pÃ¥ denne mÃ¥ten, der ny informasjon kjem pÃ¥ bana heile tiden og set gitte sekvensar i nytt lys. At «Before the Devil…» brukar tida til Ã¥ tilføre meir meining heile vegen er vel ingen overrasking for dei som har sett gode Lumetfilmar før, tidshoppinga gjer det litt meir utfordrande Ã¥ følge med pÃ¥, bidreg til enkelte aha-opplevelsar og fungerar rett og slett betre enn den kronologiske oppbyggingane ville ha gjort.

Om eg skal sette fingeren på ein ting er det at nokon av dei personlege forholda virka unødvendige og bidreg til å dra filmen ørlite ut i tid.

Til slutt vil eg skryte litt over nydeleg foto, spesielt utescenene er flotte med sitt kontrastprega og delvis overeksponerte bilde, musikken er tidlaus og kunne like godt ha blitt brukt i ein 1970-talsfilm, den er tydeleg og pregar stemninga som om den var ein eigen rollefigur. I blant slik at ein sit med breidt glis for opplagt bruk, det blir heller aldri cheesy eller harry av den grunn.

Før «Gudfaren» og «Serpico» var Al Pacino eit lite kjent ansikt i filmverdenen, men med desse filmane tok han publikum med storm før han seinare gjekk tilbake til Francis Ford Coppola — «Gudfaren II» — og Sidney Lumet igjen etter det med «Dog Day Afternoon». Lat meg no halde meg til Lumet og stÃ¥ over Coppola for denne gong, dÃ¥ eg nyleg har sett «Serpico» og «Dog Day Afternoon».

«Serpico» og «Dog Day Afternoon» har mykje til felles. Begge filmane har Sidney Lumet som regissør, begge har Al Pacino i hovudrolla, begge er basert på sanne historiar og begge fekk Pacino nominert for Oscar for beste hovudrolle. Når det kjem til handlinga er derimot filmane natt og dag. «Serpico» som kom i 1973 handlar om ein politimann med gode intensjonar, store ambisjonar, men som er på feil plass til feil tid. Frank Serpico er eit kultivert menneske med eit godt hjarte for lova og tek i motstening til andre politimenn i distrikta han jobbar for til ulike tider ikkje i mot bestikkelsar. Dette skapar ein god del negativitet rundt han og gjer at han i større grad enn ønska blir splitta frå kollegaene sine, filmen startar med at Serpico er på veg til sjukehus med alvorlege skotskadar og set fart i dramatikken frå første minutt. Som i «Dog Day Afternoon» støttar filmen seg godt til Al Pacinos fantastiske rolleprestasjon, han er som skapt for filmen, men dette er ikkje åleine om å gjere «Serpico» god. Lumet har satt saman bitar som godt manus og god historie for å skape ein god film. Den er på omkring to timar og held koken heile vegen med ei jamn utvikling som gir inntrykk av både tid og aukande frustrasjon som går utover sjåaren, på ein god måte.

«Dog Day Afternoon», 1975, set Pacino i rolla som Sonny, ein person som i likskap med Serpico glødar av ei sterk personlegheit, men der Serpico er politimann er Sonny ein væpna forbrytar. Under eit bankran blir han og kompanjongen Sal (John Cazale) omringa og innesperra i banken med ei handfull gislar. Sonny, smart som han er, får overtaket på situasjonen som over tid utviklar seg til å bli ei mediedekka begivenheit. I to timar som går så det susar følger me utviklinga av gisselhaldinga over 12 timar ved å bli godt kjent med Sonny som ein filantropisk forbrytar, hans forhandling/leik med politiet og dei grunnane som ligg bak heile handlinga. Mykje god dialog og ei trang til å få vite kva som skjer er med på å drive dette framover.

Begge filmane er eksellente og spennande inn til beinet. Ved å vere basert på sanne historiar gir dei litt ekstra, noko som ikkje skal bli tatt for gitt då fleire filmar som gjer dette i blant hamnar i haugen med dei som berre lukkast i å bruke det som salstriks. Al Pacino leverar varene og sjølv om han kan bli sint handlar det ikkje berre om å skrike, noko dei seinare filmane hans gjerne har gjort. Kombiner gjerne desse «Serpico» og «Dog Day Afternoon» med «Network» for eit Sidney Lumet hattrick, eit innblikk i mediaverden som tek fascinasjonen for tv-nyheiter i «Dog Day Afternoon» fleire hakk vidare og dannar eit utfordrande bilde av kampen for sjåartal, datert 1976, men framleis aktuell den dag i dag.

IMDb: 8.7/10 (48,695 votes)

12 jurymedlemmar held skjebna til ein ung gut i hendene. Kva vil dei gjere?

Først og fremst vil dei komme seg heim, så 11 av dei stemmer for skuldig. Dette skjer heilt i starten av filmen, og eg ser det ikkje som ein spoiler å avgi denne informasjonen. Ein gjenverande herrenamn, som utanfor kamera går under namnet Henry Fonda stemmer i mot.

Vidare følger ein lang diskusjon med høgt temperament om bevisvurdering, klargjering av personlege synspunkt og heile pakka.

Det skal godt gjerast å lage ein heil film utelukkande basert på dialog. Miljøet i «12 Angry Men» er eit enkelt rom, forutan opningsscena i rettsalen. Når steinane først begynnar å rulle treng ein ikkje anna enn snakking for halde interessa her, iallfall gjer ikkje eg det, så sant temaet er godt. Her er det livet til ein drapsmistenkt 18-åring det er snakk om, og korleis kan dei sende han i den elektriske stolen utan å diskutere først?!

For å sette poenget med snakkedelen litt på spissen: mange gode tv-drama har mest snakking, i ulike miljø for å gi litt variasjon, men det er framleis snakking som dannar handlinga. Avvik finst i spenningsseriar, det vil eg ikkje utelukke, avvik finst forsåvidt andre stader og. Men det var ikkje poenget mitt.

Poenget mitt er at «12 Angry Men» klarar å gjere jobben utelukkande ved at 12 sinte, ev. engasjerte menn diskuterar ei drapssak i eit avsperra rom gjennom 1 time og 36 minuttar utan at det blir kjedeleg. Engasjementet mitt får temperaturen i skallen min til å stige og eg opparbeide verkeleg meiningar om det som skjer på skjermen. «12 Angry Men» er ingen passiv popcorn-film, tvert i mot, og det gjer den utruleg bra.

IMDb: 7.1/10 (1,179 votes)

Etter «The Pacifier» var det ikkje godt å vite kva Vin Diesel ville finn på som neste film, men når eg såg filmtraileren til denne filmen satte eg den kjapt på vil-sjå-lista mi. Filmen er meir enn traileren var, med ekte old-style gangstermusikk og favorittdvergen min Peter Dinklage («The Station Agent» og «Life As We Know It»). Sjølvsagt er det ikkje berre dette som gjer filmen god, Vin Diesel gjer ei morosam rolle som Giacomo «Jackie Dee» DiNorscio, utan å gå over streken i dumheit. Linus Roache klarar å stå fram som ein oppegåande bad-guy good-guy, og unngår å bli framstilt som folkefiende.

Med sine litt over 2 timar skulle ein fort tru det kunne bli kjedeleg, men eg føler filmen utviklar seg, og gÃ¥r sÃ¥ fort i tiden den strekker seg over at det fungerar. Eg er lite kjent i rettsal-sjangeren, bortsett frÃ¥ Ã¥ ha sett eit par episodar «Judging Amy», og har danna meg eit bilde av at ein rettsal er vitneutspørring og holding av talar. Filmen gjer ikkje noko nytt og er for det meste dette, og blir ikkje det heilt store i overraskingar. Men som film gÃ¥r det likevel. Eg kan framleis ikkje heilt sjÃ¥ for meg Vin gjere anna enn Ã¥ springe rundt og lire av seg typiske slengkommentarar. La oss hÃ¥pe pÃ¥ fleire «alternative» rollar for han i framtiden.